Hồi học cấp 2 ấy, mình ghét môn vật lý vô cùng. Cái sự ghét và sợ ấy nó bám dai dẳng đến những tháng đầu học ĐH, khi mà méo hiểu trời xui đất khiến thế nào mà mình chọn đúng cái trường chuyên khoa học, năm đầu tiên phải học toán với lý cao cấp. Càng học càng thấy ngu ơi là ngu.
Mấy hôm rồi mình ngồi đọc một vài nghiên cứu về sourdough, về những thí nghiệm rất thú vị người ta quan sát và tính toán mối tương quan giữa độ nở ở từng giai đoạn và nhiệt độ bột. Ngồi đọc một hồi mình mới thấy giá mà mình hiểu về vật lý hơn thì công cuộc nghiên cứu cách làm bánh chắc sẽ đỡ vất vả hơn một chút. Giờ ngoài việc đọc về các giai đoạn lên men của bột, lại phải ngồi mày mò tìm lại kiến thức về mối tương quan giữa độ đặc của vật chất với khối lượng và thể tích. 🙄
Liên quan đến việc đọc nghiên cứu và thực hiện nghiên cứu làm bánh mỳ, mình mới thấy cảm tạ vì được người thanh niên lôi đi học xác suất thống kê. Hồi ở ĐH các môn này là ác mộng. Mình đọc giáo trình tiếng Việt mình thấy như ngu đi, may là tiếng Anh đủ tốt để tiếp cận với những lời giải thích đơn giản và logic hơn đống giáo trình tiếng Việt. Nhờ học xác suất mà việc đọc nghiên cứu trở nên dễ dàng - dễ nhận ra đâu là nghiên cứu có thiên kiến, và khi tự mình làm nghiên cứu cũng phải tránh sự thiên kiến đó.
Bởi vậy mà bánh gluten free đã dừng trên menu cả tháng rôi ngày nào cũng test vài ổ nhưng chưa bán được. Chưa bán được ahuhuuuu.
Ngày trước đi học cứ tự hỏi trời sao mình phải học những thứ ngu ngốc này hoặc tại sao mình lại ngu thế, ai cũng hiểu chỉ mình tôi không hiểu. Mà hóa ra là không phải do mình ngu, mà thông tin được truyền tải dập khuôn từ giáo viên khiến đầu mình nó không thông nổi. Chỉ cần tiếp cận (và có công cụ như tiếng Anh để tiếp cận) nguồn giải thích hợp lý, đơn giản và dễ vận dụng thì không đứa học sinh nào ngu cả. Thật tiếc cho mười mấy năm đèn sách bị nhồi sọ cái niềm tin rằng khi mình không hiểu thầy cô nói gì thì tức là mình có vấn đề. Và những môn học cơ bản như toán, lý, hóa, sinh sao mà quan trọng đến vậy trời ơi. Có kiến thức nền làm việc gì cũng dễ dàng lắm bà con ơi. Nó khiến tư duy ta rành mạch và dễ sáng tạo mà không chệch hướng.
In secondary school I hated physics with a passion. That hate, and fear, stuck with me until my first months at university, when, by some cruel twist of fate, I picked a school specialised in science, where first year meant advanced maths and physics. The more I studied, the dumber I felt.
These past few days I’ve been reading some research on sourdough: really interesting experiments where they observe and calculate the relationship between how much the dough rises at each stage and the dough temperature. After a while I thought, if only I understood physics better, figuring out how to bake would be a little less painful. Now, besides reading about the stages of dough fermentation, I also have to dig up what I once knew about how density relates to mass and volume. 🙄
Speaking of reading research and running baking experiments, I’m grateful that a certain young man dragged me into studying probability and statistics. At university these subjects were a nightmare. Reading the Vietnamese textbooks made me feel stupid; luckily my English was good enough to find simpler, more logical explanations than those textbooks. Thanks to statistics, reading research has become much easier: it’s easier to spot biased studies, and when I run my own tests, I know to avoid the same bias.
That’s why our gluten-free bread has been off the menu for a whole month. We test a few loaves every day, but they’re not ready to sell yet. Not ready yet, boohoo.
As a student I kept asking myself why on earth I had to learn such useless things, or why I was so dumb when everyone else seemed to get it. It turns out I wasn’t dumb. The information was just passed down in a rigid, by-the-book way that my brain couldn’t take in. Give students explanations that are reasonable, simple and practical (and tools like English to reach them), and no student is dumb. What a pity to spend a dozen years of schooling being drilled into believing that if you don’t understand the teacher, something is wrong with you. And oh, how important the basic subjects are: maths, physics, chemistry, biology. With that foundation, everything gets easier, folks. It keeps your thinking clear and lets you be creative without going off track.